Nadat ik vorige week met een paar zinnetjes in een nrc.next-artikel (helaas niet meer online, tja…) over freelancende, mobiele ‘werknomaden’ werd geciteerd, belde eerst 3FM voor een interview dat uiteindelijk over Twitter ging, en wilde ook het NOS Journaal op 3 mij in de uitzending hebben. Bekijk hieronder beide video’s (het 3FM-interview zond ik live uit per webcam met tweets in beeld enzo, al kwamen er niet zoveel twitterberichten binnen). Kijken maar!

Update: here’s the RSS-feed of only my English blog posts.

Going Solo, the conference for freelancers and small business owners in a digital world, was awesome – great keynotes, great crowd. But I really made the right decision to stay over for the weekend: since the conference itself was chock full of keynotes and panel sessions (which is great), I could use the following day to hang out with really wonderful people such as Thibaut ‘people over 25 don’t get social media’ Thomas, Stowe Boyd, Stephanie Booth, Stephanie Troeth, Laura Fitton, Caroline Maerten, Martin Röll and others.

That was actually just as inspiring and fun as the conference itself (which makes sense, since most of them were actually speaking at Going Solo). Caroline and I even recorded video interviews with Stowe and Stephanie, which will hopefully be posted soon. I feel very lucky that I’ve been able to spend time with these great people, I’m still buzzing with excitement.

It was especially fun to watch 99,999 balloons go up into the air. Lots of them who were released from a lower part of Lausanne; they flew over our heads, but then descended upon us because of the weight of raindrops, and we actually could pick them out of the air, shake off the water and re-release them into the sky. Photos are here, my other Going Solo pictures are here. Links to more coverage at Going Solo. Below, you can see conference organizer Stephanie Booth releasing a balloon.

The Going Solo conference has just started, we’re being welcomed by Stephanie Booth. More live blogging later, I’ll keep this post updated in the course of the day. Actually, I’ll just use Coveritlive.com for liveblogging, see below. My Flickr photos can be found here. More coverage links at the Going Solo page. Update: check out my new blogpost, Going Solo: the day after. Oh and by the way, here’s the RSS-feed of only my English blog posts.

Naar aanleiding van discussies op Upstream.nl en Molblog werd gisteren in MediaPlaza een bijeenkomst georganiseerd door Roderick den Daas en Marco Derksen van IAB Nederland over de vraag: hoe moeten opleidingen over digitale media worden ingevuld? Ik was er ook bij, aangezien ik een dag in de week internetjournalistiek onderwijs aan de School voor Journalistiek Utrecht.

Gisteravond ging het vooral over de langere termijn: in vier groepen werden toekomstscenario’s uitgewerkt waarin maatschappelijke en technologische veranderingen zouden zorgen voor een sterk veranderd medialandschap. Toekomstbeelden liepen uiteen van een centraal geleide planeconomie op Sovjet-leest geschoeid met bijbehorend, door de overheid streng gestuurde en bewaakte mediawereld, tot een kapitalistsiche vrijemarkteconomie met veel macht aan grote multinationals (Microsoft, Apple, Google en Sokia) die de wereld – van devices tot platforms en protocollen – als een verjaardagstaart verdeelden.

Hoewel dit ook leidde tot gedachten over onderwijs (nauwere samenwerking met bedrijven, bedrijven die zelf onderwijs verzorgen, een sterkere rol voor dure privéscholen) bleken deze toekomstvisies toch te ver verwijderd van de dagelijkse praktijk om recht te doen aan de huidige uitdagingen en problemen van docenten die onderwijzen in digitale communicatie. Dat is niet per se erg: er zijn al vervolgbijeenkomsten aangekondigd waar meer naar de praktijk wordt gekeken, en dan is het geen verkeerd idee om in een eerste bijeenkomst juist de concrete casuïstiek eens in een langetermijnperspectief te plaatsen.

Een volgende bijeenkomst (Will Goderie van de Hogeschool Rotterdam wil de handschoen al oppakken, en er was volgens mij ook animo vanuit Amsterdam, dus dat komt goed) zal dus meer naar de praktijk kijken. Een aantal kwesties is in eerdere discussies en ook gisteravond al aan de orde gekomen:

1. Wat voor naam geef je zo’n opleiding? In Groot-Brittannië heet alles ‘digital media’ maar het aantal namen in Nederland is niet bij te houden?
2. Wat onderwijs je, zeker ook gezien de snelheid van de ontwikkelingen waardoor het medialandschap na vijf jaar onherkenbaar veranderd is?
3. Hoe moet digitale-media-onderwijs in bestaande opleidingen worden geïntegreerd?

Vooral punt 3 is voor mij interessant. Een opleiding nieuwemediajournalistiek is natuurlijk een idee, maar gezien het geringe animo voor nieuwe media op journalistieke onderwijsinstellingen verwacht ik die niet op korte termijn. Het punt is vervolgens: moeten kennis en vaardigheden over nieuwe media worden geïntegreerd in bestaande lesmodules / afstudeerrichtingen (Print, Radio, TV, etc), of is het beter een afzonderlijke onderwijsmodule voor nieuwe media te reserveren?

Het eerste zou eigenlijk moeten, aangezien ‘nieuwe media’ (a.k.a. het internet) helemaal niet zo ‘nieuw’ zijn en binnenkort TV en radio zullen opslokken, zodat deze deel uitmaken van het web. Ook printverslaggevers zullen er aan moeten geloven: de tijd dat technici de papieren stukjes op het net zetten zullen we hopelijk spoedig achter ons laten.

De realiteit is echter dat er noch in het onderwijs, noch in de beroepspraktijk veel aandacht is voor digitale communicatievormen die op internet zijn ontstaan. De innovatie bij omroepen en kranten, niet zozeer technologisch als wel cultureel en ideologisch, laat te wensen over (simpel voorbeeld: de Volkskrant plaatst ook op de nieuwssite geen links naar buiten, terwijl de hyperlink de basis is van de nieuwemediajournalistiek).

Er zijn meer factoren: het aantal docenten die veel affiniteit met nieuwe media hebben zijn beperkt, het aantal studenten dat er heel geïnteresseerd in is eveneens. Ik pleit er dan ook voor om in de eerste plaats een afzonderlijke, intensieve onderwijsmodule te creëren met gemotiveerde, enthousiaste docenten en studenten die zich vol overgave op nieuwe media kunnen storten.

In de tweede plaats moet het bestaande onderwijs met de tijd mee, maar dat is in de praktijk (zo blijkt uit verhalen van anderen, hiermee heb ik zelf geen ervaring) vaak een opgave waarvoor een lange adem vereist is, en een grote bereidwilligheid om collega’s over te halen, te knokken tegen starre institutionele structuren en studenten te enthousiasmeren.

Zie hier overigens mijn onderwijsblog.

Bekijk hier de video, zometeen om 16:20! Update: en het is weer voorbij, de video is mislukt omdat 3FM veel trager was dan mijn Ustream en je dus radiospotjes hoort terwijl je mij geluidloos ziet praten… jammer dan! mijn audiostream achterliep omdat ie 20 minuten lang was gepauzeerd en vervolgens weer vanaf dat punt verder ging. Maar de audio is via 3fm alsnog wel binnen te halen en onder de video te zetten, dus dat komt achteraf alsnog goed, hopelijk ergens vanavond!

Skoeps is niet meer. Ruim anderhalf jaar geleden werd Skoeps, een platform waarop burgers brekend nieuws op konden publiceren, gelanceerd als ‘baanbrekende nieuwssite’ door PCM en Talpa. Per vandaag is de website gesloten, omdat het niet is gelukt ‘een financieel gezond vooruitzicht te ontwikkelen’.

Het ging al mis op de tekentafel. Henk Blanken vraagt zich terecht af waar de claim van ‘16 miljoen reporters’ eigenlijk op was gebaseerd: zelfs de ‘tienduizenden’ journalisten waarvan in het begin werd gerept zijn bij lange na niet gehaald. Nogal wiedes: juist omdat iedereen (potentieel) journalist is, is het niet mogelijk al die mensen te verzamelen, er afspraken mee te maken, er een community mee bouwen – laat staan ze zo ongeveer in dienst nemen. Toch was dat in het begin de bedoeling, ik citeer:

Redacteuren krijgen een mobiel telefoonabonnement, een perskaart, visitekaartjes en waarschijnlijk ook een mobiele telefoon in bruikleen om hun werk te doen.

Waarom werkte Skoeps niet?

Het punt is: uitgevers zijn hun machtspositie, gebaseerd op de toegang tot hun eigen media, verloren. Nieuws is niet langer schaars. Niemand hoeft miljoenen te investeren in drukpersen of fm-frequenties om zijn nieuwswaardige verhaal bij een miljoenenpubliek te krijgen. De incentive om een foto of nieuwtje in te sturen kan dan ook niet zijn ‘als wij het goed genoeg vinden, komt het in de krant en delen we de opbrengst!’

Toch was dát het verdienmodel van Skoeps, al werd het later gewijzigd: elke dag kreeg de inzender van de beste scoop een geldbedrag. Maar kranten zijn geen poortwachters meer. Niet op internet, tenminste. Wel in hun eigen papieren krant, maar de waarde van publicatie in een krant is gebaseerd op een kunstmatig gecreëerde schaarste. Wat is de werkelijke waarde van de publicatie van mijn foto in de Volkskrant van morgen als de hele wereld ‘m vandaag al op internet kan zien? Het is een hele eer, maar op de keper beschouwd niet meer dan een aardigheidje achteraf.

Natuurlijk is het een goed idee om te proberen nieuwe vormen van journalistiek te creëren op basis van user generated content. Maar een beter uitgangspunt voor een dergelijk initiatief zou wellicht zijn: iedereen die een verhaal of foto wil insturen, heeft al de mogelijkheden dat te doen. Op Hyves, Twitter, Flickr, een weblog, ga zo maar door – en de mogelijkheden nemen alleen maar toe.

Die ontwikkeling is niet te stoppen. Het is niet mogelijk de beste, nieuwswaardige content binnen te harken met geldprijzen als belofte (zelfs al was het winstgevend). Mensen publiceren hun eigen verhalen onder hun eigen voorwaarden in omgevingen waar ze er zelf maximale zeggenschap over hebben. Of ze doen het in communities (groepsweblogs, discussiefora) met een duidelijk afgebakende doelgroep. Maar omdat vrijwel iederéén de toevallige getuige van een nieuwsgebeurtenis kan zijn (én iedereen geïnteresseerd is in het laatste nieuws), is het moeilijk om daar een solide gemeenschap omheen te bouwen.

Maar hoe kan het dan wel?

Met bovenstaande uitgangspunten kan een nieuwsorganisatie die het laatste nieuws wil vinden en presenteren wel degelijk aan de slag. Met notificatiesystemen als de track-functie van Twitter (neem een account en stuur de tweets ‘track #aanslag’ en ‘track #ongeluk en je krijgt alle tweets binnen die deze woorden bevatten) kun je snel op de hoogte geraken van nieuws. Met Google Blogsearch zoek je realtime naar welke weblog of nieuwssite al over het onderwerp bericht. Je zoekt de Flickr-foto’s erbij door te checken welke tags worden gebruikt voor deze gebeurtenis.

Vervolgens kun je naar dat nieuws linken. Je kunt een liveblogging-tool gebruiken en zelf Twitteren voor razendsnelle updates. Je kunt naar Tweets linken (en zoals het een goede reporter betaamt, de Twitteraar in kwestie proberen te bellen ofzo), Flickr-foto’s weergeven, YouTube-video’s embedden. Je moet goed kunnen zoeken en goed kunnen netwerken. Je moet beseffen dat in de toekomst ongelukken, bomaanslagen en aardbevingen als eerste via sociale media binnen zullen komen; wie in de chaos die volgt orde weet te scheppen in de uren na een ramp weet alle eyeballs op zich gericht. Vooraf proberen de gebruikers ervan in dienst te nemen met perskaarten en telefoons is een onhaalbare kaart; zelf deelnemen aan deze media, ze volgen, doorzoeken en tracken zodat je ze kunt gebruiken, is een beter idee.

Ik lees echter op Skoeps.nl, als laatste ‘Skoep-tip’:

Je kunt voortaan je foto’s en filmpjes sturen naar de landelijke krant DAG. Je maakt dan dagelijks kans op een plekje in de krant.

Tja.

Update: dit artikel is ook geplaatst op De Nieuwe Reporter.

Interessant: een overzicht van de mate van interactiviteit van Europese kranten., zie ook Poynter. Het is gebaseerd op een onderzoek naar de interactieve elementen van Engelse kranten – podcasting, social networking, Twitter, redactieblogs, enzovoort – door Joanne Geary. Dat is nu aangevuld met de gegevens van Spanje, Portugal, Macedonië, Hongarije en Zwitserland. Ook is er een widget gepubliceerd waarmee je kranten met elkaar kunt vergelijken:

Nederland staat er nog niet bij. Heeft iemand toevallig een overzicht paraat?
Update: anders maak ik dat overzicht wel even (lees: doen mijn studenten dat voor me als opdracht voor het onderwijs dat ik geef…)!