Prima videoreportage door Lex Boon, zomerreporter voor De Nieuwe Reporter, over het eiland Sark. Een kleinschalige gemeenschap waar geen pers nodig is om de traditionele democratische functie van de journalistiek uit te oefenen. ‘Vergeet de democratie’, concludeert Boon met tegenzin. Ik trek een andere conclusie.

Zomerreporter: Sark from Lex Boon on Vimeo.

Mijn reactie in de comments:

een dergelijke gemeenschap is omwille van zijn kleinschaligheid minder afhankelijk van media. Ook minder afhankelijk van een overheid, vandaar de afwezige inkomstenbelasting. Beide zijn het vertegenwoordigende organen die een grootschalige gemeenschap bij elkaar kunnen houden – de vergelijking tussen dit eiland en grotere landen gaat niet op.

Oh, een ander punt: het laat wel mooi zien dat sociale netwerken van mensen die elkaar ontmoeten en informatie uitwisselen in traditionele, kleinschalige gemeenschappen de democratische functie uitoefenen die in grootschalige samenlevingen mede door de journalistiek worden uitgeoefend. En laten dát nou net de communicatietypen zijn die door internet flink kunnen worden opgeschaald.

De democratisch noodzakelijke functie van de journalistiek moet dus niet worden behouden door voor verdere centralisering te pleiten (zoals de commissie-Brinkman deed, door te pleiten voor één grote regionale nieuwssite door bv samenwerking tussen kranten en regionale omroepen). In de toekomst wordt die functie uitgevoerd door netwerken van mensen en organisaties, met belangrijke rollen voor het maatschappelijk middenveld, politieke partijen zelf, belangengroepen en individuele onafhankelijke bloggers.

Mijn stelling over de commissie-Brinkman is overigens wat kort door de bocht: in de aanbevelingen wordt immers gesproken van samenwerking tussen diverse partijen, waaronder gemeenten en provincies. Toch is die ene ‘centrale nieuwssite’ die wordt genoemd niet het juiste doel dat we voor ogen moeten hebben. De functie die de regionale en lokale pers nu heeft als waakhond van de democratie (die overigens zelden bijt, niet altijd blaft en last heeft van een steeds gebrekkiger reukvermogen) wordt volgens mij in de toekomst uitgeoefend door ‘het netwerk’. Nieuwssites, weblogs, Twitteraars maar zeker ook sites en blogs van allerlei soorten organisaties (bewonersplatforms, woningcorporaties, bedrijven, overheden) zullen gezamenlijk zorgen voor nieuws, achtergronden en debat.

En de burger die niet urenlang tig websites wil bijhouden? Die surft niet langer naar die ene centrale nieuwssite, maar gebruikt een aggregatiedienst. Zie Everyblock.com, de gemeenschaps-aggregatiedienst van Andrew Holovaty die overigens open source is gegaan. Er ligt een gapend gat in de markt voor een Nederlandse aggregatiedienst die de lokale nieuws- en blogosfeer trackt (zie ook mijn stuk over de noodzakelijkheid van aggregatiediensten op Bright).

De gesprekken in fysieke sociale netwerken op het eiland Sark laten – met enige fantasie – zien hoe het in de toekomst kan werken. Een gecentraliseerd journalistiek instituut is niet nodig wanneer het netwerk zichzelf weet te informeren. Wat Sark kan op kleine schaal, kunnen we dankzij het web straks op grotere schaal. Zolang journalistieke media er nog zijn moeten we er blij mee zijn, maar het is belangrijk in te zien dat de functies die zij uitoefenen in de toekomst op een geheel andere wijze kunnen worden ingevuld. Wat een filmpje over een eenvoudige gemeenschap als Sark al niet doet inzien. Alleen de titel van de video klopt dan niet helemaal; in plaats van ‘Vergeet die democratie’ zou dat moeten zijn: ‘Vergeet de pers!’

Update: de vacature is inmiddels vervuld.
Stronks Nieuwe Media breidt uit. Ben je student en is het jouw ambitie publieke communicatie in het algemeen en de journalistiek in het bijzonder opnieuw te helpen uitvinden? Solliciteer dan voor de functie van parttime student-assistent bij Stronks Nieuwe Media.

Stronks Nieuwe Media is de eenmanszaak van Jaap Stronks, gevestigd in Rotterdam. Ik hou me bezig met de volgende zaken:

• De ontwikkeling van innovatieve journalistieke concepten in opdracht van media-organisaties, waaronder een uitgever van dagbladen en een internet-startup
• Strategisch advies en redactietrainingen aan media-organisaties (dagbladen, omroepen, televisieprogramma’s) om multi- dan wel crossmediaal te werken, m.a.w. om eens fatsoenlijk het web te gebruiken
• De ontwikkeling van internetstrategieën voor publieke organisaties, van een alomvattende webstrategie voor een grote landelijke politieke partij tot adviezen aan overheidsorganisaties of culturele instellingen
• De in-house ontwikkeling van innovatieve journalistieke concepten, zoals interactieve live-internetradio en de productie van nieuwemediacontent (blogposts, video’s)

Stronks Nieuwe Media zoekt per direct een: student-assistent (m/v). Jij:

• studeert (derde- of vierdejaars nieuwe media, digitale communicatie, journalistiek of aanverwant, HBO/WO-niveau) of bent net afgestudeerd
• werkt georganiseerd en gestructureerd
• hebt aantoonbare affiniteit met nieuwe / sociale media en volgt ontwikkelingen op de voet
• hebt daarnaast een brede maatschappelijke en politieke interesse
• bent in het algemeen tamelijk ‘handig op internet’
• kennis van online video/audio-productie is een pre
• in het bezit van een Twitter-account of heeft er stiekem snel net eentje aangemaakt om überhaupt voor deze functie in aanmerking te komen

Stronks Nieuwe Media biedt een uitdagende, flexibele parttime functie; omvang in overleg. Je doet vaardigheden & kennis op en krijgt toegang tot een interessant netwerk. Voor concrete werkzaamheden (waaronder redactiewerk, research, interviews afnemen) krijg je een vergoeding als freelancer, eventueel via een Payrollbedrijf. Stronks Nieuwe Media is gevestigd in Rotterdam, maar je zult overwegend je eigen uren kunnen indelen en op afstand werken.

Solliciteren: stuur een e-mail met CV, motivatie en relevante links naar jaap@jaapstronks.nl.