14 Mei
Naar aanleiding van discussies op Upstream.nl en Molblog werd gisteren in MediaPlaza een bijeenkomst georganiseerd door Roderick den Daas en Marco Derksen van IAB Nederland over de vraag: hoe moeten opleidingen over digitale media worden ingevuld? Ik was er ook bij, aangezien ik een dag in de week internetjournalistiek onderwijs aan de School voor Journalistiek Utrecht.
Gisteravond ging het vooral over de langere termijn: in vier groepen werden toekomstscenario’s uitgewerkt waarin maatschappelijke en technologische veranderingen zouden zorgen voor een sterk veranderd medialandschap. Toekomstbeelden liepen uiteen van een centraal geleide planeconomie op Sovjet-leest geschoeid met bijbehorend, door de overheid streng gestuurde en bewaakte mediawereld, tot een kapitalistsiche vrijemarkteconomie met veel macht aan grote multinationals (Microsoft, Apple, Google en Sokia) die de wereld – van devices tot platforms en protocollen – als een verjaardagstaart verdeelden.
Hoewel dit ook leidde tot gedachten over onderwijs (nauwere samenwerking met bedrijven, bedrijven die zelf onderwijs verzorgen, een sterkere rol voor dure privéscholen) bleken deze toekomstvisies toch te ver verwijderd van de dagelijkse praktijk om recht te doen aan de huidige uitdagingen en problemen van docenten die onderwijzen in digitale communicatie. Dat is niet per se erg: er zijn al vervolgbijeenkomsten aangekondigd waar meer naar de praktijk wordt gekeken, en dan is het geen verkeerd idee om in een eerste bijeenkomst juist de concrete casuïstiek eens in een langetermijnperspectief te plaatsen.
Een volgende bijeenkomst (Will Goderie van de Hogeschool Rotterdam wil de handschoen al oppakken, en er was volgens mij ook animo vanuit Amsterdam, dus dat komt goed) zal dus meer naar de praktijk kijken. Een aantal kwesties is in eerdere discussies en ook gisteravond al aan de orde gekomen:
Vooral punt 3 is voor mij interessant. Een opleiding nieuwemediajournalistiek is natuurlijk een idee, maar gezien het geringe animo voor nieuwe media op journalistieke onderwijsinstellingen verwacht ik die niet op korte termijn. Het punt is vervolgens: moeten kennis en vaardigheden over nieuwe media worden geïntegreerd in bestaande lesmodules / afstudeerrichtingen (Print, Radio, TV, etc), of is het beter een afzonderlijke onderwijsmodule voor nieuwe media te reserveren?
Het eerste zou eigenlijk moeten, aangezien ‘nieuwe media’ (a.k.a. het internet) helemaal niet zo ‘nieuw’ zijn en binnenkort TV en radio zullen opslokken, zodat deze deel uitmaken van het web. Ook printverslaggevers zullen er aan moeten geloven: de tijd dat technici de papieren stukjes op het net zetten zullen we hopelijk spoedig achter ons laten.
De realiteit is echter dat er noch in het onderwijs, noch in de beroepspraktijk veel aandacht is voor digitale communicatievormen die op internet zijn ontstaan. De innovatie bij omroepen en kranten, niet zozeer technologisch als wel cultureel en ideologisch, laat te wensen over (simpel voorbeeld: de Volkskrant plaatst ook op de nieuwssite geen links naar buiten, terwijl de hyperlink de basis is van de nieuwemediajournalistiek).
Er zijn meer factoren: het aantal docenten die veel affiniteit met nieuwe media hebben zijn beperkt, het aantal studenten dat er heel geïnteresseerd in is eveneens. Ik pleit er dan ook voor om in de eerste plaats een afzonderlijke, intensieve onderwijsmodule te creëren met gemotiveerde, enthousiaste docenten en studenten die zich vol overgave op nieuwe media kunnen storten.
In de tweede plaats moet het bestaande onderwijs met de tijd mee, maar dat is in de praktijk (zo blijkt uit verhalen van anderen, hiermee heb ik zelf geen ervaring) vaak een opgave waarvoor een lange adem vereist is, en een grote bereidwilligheid om collega’s over te halen, te knokken tegen starre institutionele structuren en studenten te enthousiasmeren.
Zie hier overigens mijn onderwijsblog.
: 
Abonneer je op de af en toe verschijnende e-mailnieuwsbrief van Stronks Nieuwe Media:
Geef een reactie
6 reacties op "De toekomst van het digitale-media-onderwijs"
Jaap,
Goede weergave van het event. Sluit me volledig aan bij jouw slotconclusie.
Jaap, leuke en goede weergave. Als ik de voorlaatste alinea lees, dan moeten we met de club die gisteren bij elkaar zat maar een particulier initiatief op ons nemen en op gaan leiden voor (onder andere) partners van het IAB ;-).
Overigens gebeurt er op het gebied van journalistiek wel e.e.a. op de Hanzehogeschool is Wiggele Wouda bezig met het opzetten van een afstudeerprofiel Mediastiek (persoonlijk ben ik niet gelukkig met de naam, maar dat ter zijde).
Mediastiek brengt kennis en kunde bij op het gebied van RTV en journalistiek aan de hand van een praktijkopdracht. ‘InformatieKrach’, o.a. uitgezonden bij de VPRO is afkomstig van studenten uit Amsterdam.
Idee is om aan de Hanze vanaf februari 2009 te gaan beginnen. Hier zie je tevens het nadeel van regulier onderwijs, we zijn dan al weer een jaar verder. Maar goed, we moeten uiteraard ook opdrachtgevers hebben.
Corné
@Corne: particulier initatief is natuurlijk een goed idee… ben ik zelf al mee bezig in de vorm van losse workshops en een summerschool, vooral gericht op internetjournalistiek, maar dat kun je breder trekken…
Persoonlijk vond ik de toekomsttrends niet zo schokkend. De trend van het steeds verder vergaren en koppelen van informatie (overheid tbv terrorismebestrijding of bedrijven tbv analyseren van klantwensen), met alle gevolgen van dien, is al meer dan aardig aan de gang. De discussie zelfregulering vs centrale regulering is geen nieuwe. De andere as: gelijkheid vs ongelijkheid evenmin. De daaruit voortkomende uitersten, namelijk centraal geleidt vs kennis = macht zijn eigenlijk ook nogal belegen.
Uiteindelijk weinig nieuws onder de zon:
Het steeds verder individualiseren van de klantvraag (on demand/autodidactisch) of de steeds grotere invloed van de marktvraag (conglomeraten die hun stempel op het onderwijs willen drukken) zijn bewegingen die we al heel lang kunnen waarnemen. De steeds verdere integratie van verschillende media en technieken evenzo.
Ik ben natuurlijk niet tot het eind gebleven en heb wellicht iets gemist. Los daarvan blijft het interessant om zo nu en dan aan dit soort hersengymnastiek te doen.
Jaap,
Dank je wel voor dit verslag. Moest helaas eerder weg (trein), maar ben blij om te horen dat dit initiatief nog een staartje krijgt en dat het dan om wat meer dagelijkse onderwijsproblemen gaat (alhoewel ik deze scenariosessie zeker niet zinloos vond).
Igor
Fijn dit verslag, nu weet ik wat er leeft daar het niet mogelijk voor me was om aanwezig te zijn.
1. Intergratie in het bestaande onderwijs. ja, helemaal mee eens. Alleen dat duurt wel een paar jaar voordat alle verschillinde vakken het in hun bestaande curiculum hebben ingebouwd. De betreffende docenten zullen zelf een stap dienen te zetten en zich de specifieke materie eigen te maken.
2. Daarom eerst een inhaalslag om de studenten toch goed af te kunnen leveren aan de maatschappij. Ik zie dit voor de komende paar jaar en daarna, .. wie het weet mag het zeggen. De ontwikkelingen gaan snel.
3. Een aparte trainingsmodule opzetten voor de verschillende docenten zodat ze de stof eigen kunnen maken.
gegroet Tom
3. Mijn eerste project