NRC stelt teleur met burgerjournalistiek-special
6
jul
Op Marketingfacts staat een rijtje met links naar artikelen uit de NRC van gisteren over burgerjournalistiek. Ik vind het een bedroevend dossier. Puntsgewijs mijn bezwaren:
burgerjournalistiek wordt gereduceerd tot lezersbijdragen aan kranten. Terwijl het zoveel méér is dan dat: de blogosfeer, discussieforums, wikipedia, sociale-newssites… Wat enorm aanmatigend is het toch dat kranten burgerjournalistiek zien als lezers die de krant een handje helpen en stukjes en foto’s insturen (of ingestuurde foto’s het einde betekenen van de fotojournalistiek – wat een gelul in de marge is dat toch). Menselijke aandacht op internet concentreert zich volgens mij op plaatsen waar burgers zelf macht kunnen uitoefenen over wat er met hun content gebeurt: netwerksites en weblogs, bijvoorbeeld.
eerst wordt het begrip ‘journalistiek’ gedefinieerd (met het plegen van hoor en wederhoor als belangrijk criterium) en vervolgens wordt gekeken of burgerjournalistiek aan de omschrijving voldoet. Nee, natuurlijk niet, maar nieuwe ontwikkelingen kun je ook niet begrijpen met een oud referentiekader. Webloggers bijvoorbeeld plegen veel minder hoor en wederhoor omdat iedereen toegang heeft tot het publieke debat, en het dus niet noodzakelijk is dat 1 persoon wordt aangewezen om alle meningen te verzamelen en ze samen in een coherent verhaaltje te gieten.
goed, wel wordt het onderscheid gemaakt tussen publieke conversatie en journalistiek. Interessant is echter waar de grens ligt, hoe beide elkaar kunnen versterken, of er taken worden overgenomen, in welke richting de ontwikkelingen zich begeven. Niets van dat al: er wordt een waterscheiding toegepast van wat journalistiek is en wat niet. Dat komt doordat journalistiek universele geldigheid wordt toegekend: betrouwbare waarheidsvinding waarbij traditionele journalistieke normen worden gehanteerd zal altijd nodig zijn, is de gedachte, en verandert in essentie niet. Dat is onwaar: maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zorgen voor een andere inrichting van de publieke communicatie en voor voortdurende verandering van het journalistieke werkproces en van journalistieke normen en waarden. Het internet is er goedbeschouwd nog maar net, en nu al zijn er honderdduizenden weblogs, is zestig procent van de Nederlanders lid van een online sociaal netwerk en zijn de krantenoplages spectacultair gedaald.
Dat zijn geen omstandigheden waarbij het verstandig is om een versteende definitie van de journalistiek te hanteren om de waarde van allerlei nieuwe communicatievormen in te schatten. Voor de duidelijkheid: het gaat in deze discussie niet om wat journalistiek is. Journalistiek is een normatief begrip, zonder universele geldigheid. Nieuwe vormen van publieke communicatie moeten op hun merites worden beoordeeld, zonder gebruik te maken van het woord ‘journalistiek’. En dat is domweg veel moeilijker als je niet zo’n lijstje hebt met af te vinken criteria – maar het leidt wel tot een beter begrip en een juiste waardering van nieuwe communicatievormen. Met de insteek van NRC kom je er in elk geval niet.
: 
Geef een reactie
7 reacties op "NRC stelt teleur met burgerjournalistiek-special"
ook een aanrader: martin sommer in de volkskrant over burgerjournalistiek. alleen op papier…
Ik was idd ook verbaasd over de weinige nieuwe dingen die ik las. Ik vind echter een criterium van Dick van Eijk een hele interessante maatstaf, en dat is de al door jou beschreven waarheidsvinding. Als criterium voor journalistiek dekt dat natuurlijk nooit de hele lading, een goede indicatie of je met journalistiek te maken hebt is het geloof ik wel.
Waar jij aan voorbij gaat is de nuance aan het einde van het artikel: “Natuurlijk is er dan een grijs gebied: meer en minder journalistiek is een zinvoller onderscheid dan wel of geen journalistiek. Zo zwart – wit is de wereld niet.” Kijk, daar moet het debat over gaan, over de aard, en niet de uiterlijke of achtergrondkenmerken.
O, en over die voortdurende verandering van journalistieke normen en waarden: ik denk dat je je vergist in de adaptieve vermogens van een nogal gesloten beroepsgroep.
Ik ben het met Matthijs eens. Ik vond het geen sterke special, maar het haalde wél een belangrijk punt aan: hoe hou je, nu iedereen zijn eigen stukken begint te schrijven en plaatjes loopt te schieten, de kwaliteit in de berichtgeving. Burgerjournalistiek is leuk. En het biedt allemaal mogelijkheden die we eerder niet hadden. Maar zin en onzin moet je streng gescheiden houden…
en met feauteaufucks en weblogitems die balanceren op de grens van feit en fictie wordt dat af en toe knap lastig.
Nou ja, prima hoor, en op de redactie ongetwijfeld belangrijk, maar ik vind dat dus helemaal geen belangrijk punt. Ik vind dat zelfs een slecht punt. Daaruit spreekt de wens om nieuwe ontwikkelingen te incorporeren in het bestaande journalistieke keurslijf, dat als gegeven wordt beschouwd. Het is belangrijk om te kijken hoe je daarmee omgaat, maar dan moet je ook kritisch kijken naar al je veronderstellingen en journalistieke dogma’s. Want kom, is waarheidsvinding nou belangrijk? Het moet wel gedaan worden, maar we hebben een overschot aan nieuws, het gaat misschien juist om de goede manier om het te presenteren, of om een omgeving te creeren waarbinnen mensen dat nieuws op prettige wijze kunnen consumeren. Dat geldt voor Geenstijl, maar ook voor de Volkskrant, die smeedt ook een band met lezers enzo.
En over die veranderende normen en waarden: daar vergis ik mij juist niet in, ik denk niet dat een groot deel van de journalistieke beroepsgroep in staat is tot verandering. Maar het werkproces verandert wel degelijk (een dagje krantenredactie ziet er heel anders uit dan amper vijf jaar geleden), de dagelijkse normen en waarden ook wel, en het gaat juist te snel om bij te benen. Dan wordt in dit soort discussies teruggegrepen naar journalistieke kernwaarden als ankers. Maar die zijn misleidend, want zelfs die ankers zijn aan revisie toe. Want burgerjournalistiek kun je niet incorporeren, omdat het merendeel ervan zich uit in verschijningsvormen die niet onder de controle van dagbladen staan.
M. bedoel je dit stuk? http://www.volkskrant.nl/binnenland/article327680.ece/Nieuw_journailleren
[...] Artikel NRC Next: “Gewone mensen kunnen ook nieuwsjagers zijn” Marketingfacts Ditisberry Henk Blanken Jeroen Mirkx (Adformatie) Dick van Eijk (Auteur deel artikel nrc.next) Maarten Reijnders (DNR) [...]
[...] En zo is het maar net. Natuurlijk pretendeert iedere blogger, ik ook, meer te doen dat dan (ja maar dit blog is echt interessant hoor), maar het blijft toch maar behelpen meestal (en ja ik kan Geenstijl.nl wel wel weer als voorbeeld aanhalen, maar ik heb nog steeds last van zonne-allergie dus dat doe ik niet…). Check enkele van de comments bij Marketingfacts maar zou ik zeggen, of hier en hier op Ditisberry.nl. [...]
Je moet ingelogd zijn om te mogen reageren.