Op naar Yerevan, Armenië

Morgenmiddag vertrek ik voor een week naar Yerevan, Armenië. In opdracht van Press Now, een deels Nederlandse ideële organisatie die zich inzet voor onafhankelijke pers in opkomende democratieën, geef ik een week lang les (internetjournalistiek, theorie en praktijk) aan masterstudenten journalistiek uit de hele Kaukasus (Armenië, Azerbeidjan, Georgië, Ossetië, Dagestan) aan het Caucasus Media Institute.

Yerevan, A View, by Puss_in_boots, CC some rights reserved

Dat was nog een hele opgave, om een onderwijsprogramma van vijf dagen op te stellen dat relevant is en aansluit op de lokale context. Een paar voorbeelden: mobiel internet is er schreeuwend duur, regulier internet te langzaam voor video, heel Armenië is niet te vinden op Google Maps.

Dat zijn echter slechts oppervlakkige euvels. Belangrijker is dat Armenië nauwelijks een traditie van onahankelijke kwaliteitsjournalistiek kent. Na het einde van de Sovjet-overheersing beleefde de krantenwereld een opleving, maar die was van korte duur. Kranten zijn niet winstgevend, en worden in leven gehouden door sponsors – oligarchen en politieke partijen, die sterke redactionele controle uitoefenen. Overigens lang niet altijd direct: journalisten plegen op grote schaal zelfcensuur, enerzijds omdat je geen gedonder wil, anderzijds omdat het als normaal wordt beschouwd dat je de belangen van je broodheer dient en diens wereldbeeld uitdraagt op de opiniepagina. Een en ander werpt een interessant licht op de Nederlandse discussie over staatssteun aan kranten, maar dat is iets voor een andere keer. Zie verder PZC dat erover schrijft: het niveau van journalistiek is in Armenië erg laag en de persvrijheid de facto niet groot.

1 march 012 by onewmphoto, some rights reserved

Uiteraard kan in deze omstandigheden de opkomst van internet interessante mogelijkheden bieden. Dat bleek maart 2008 wel, toen na demonstraties tegen een verkiezingsuitslag de gehele pers het zwijgen werd opgelegd over landelijke politiek. Dat gaf de blogosfeer een flinke boost. Los van ingewikkelde mediawetgeving en dit incidentele publicatieverbod is het grootste probleem dat media economisch afhankelijk zijn van de gevestigde orde, die bijvoorbeeld de Armeense drukpersen beheert maar uiteindelijk ook de salarissen van de journalisten betaalt. Van dat alles hebben onafhankelijke webloggers geen last.

Hoe dan ook, ik ga zonder meer een interessante en intensieve week tegemoet. Ik zal ervan verslag doen op de website van Press Now en de Nieuwe Reporter, maar dat zal ook hier gelinkt worden.

Stem of voeg toe aan :