Waarom Skoeps niet werkt – en wat dan wél werkt

Skoeps is niet meer. Ruim anderhalf jaar geleden werd Skoeps, een platform waarop burgers brekend nieuws op konden publiceren, gelanceerd als ‘baanbrekende nieuwssite’ door PCM en Talpa. Per vandaag is de website gesloten, omdat het niet is gelukt ‘een financieel gezond vooruitzicht te ontwikkelen’.

Het ging al mis op de tekentafel. Henk Blanken vraagt zich terecht af waar de claim van ’16 miljoen reporters’ eigenlijk op was gebaseerd: zelfs de ‘tienduizenden’ journalisten waarvan in het begin werd gerept zijn bij lange na niet gehaald. Nogal wiedes: juist omdat iedereen (potentieel) journalist is, is het niet mogelijk al die mensen te verzamelen, er afspraken mee te maken, er een community mee bouwen – laat staan ze zo ongeveer in dienst nemen. Toch was dat in het begin de bedoeling, ik citeer:

Redacteuren krijgen een mobiel telefoonabonnement, een perskaart, visitekaartjes en waarschijnlijk ook een mobiele telefoon in bruikleen om hun werk te doen.

Waarom werkte Skoeps niet?

Het punt is: uitgevers zijn hun machtspositie, gebaseerd op de toegang tot hun eigen media, verloren. Nieuws is niet langer schaars. Niemand hoeft miljoenen te investeren in drukpersen of fm-frequenties om zijn nieuwswaardige verhaal bij een miljoenenpubliek te krijgen. De incentive om een foto of nieuwtje in te sturen kan dan ook niet zijn ‘als wij het goed genoeg vinden, komt het in de krant en delen we de opbrengst!’

Toch was dát het verdienmodel van Skoeps, al werd het later gewijzigd: elke dag kreeg de inzender van de beste scoop een geldbedrag. Maar kranten zijn geen poortwachters meer. Niet op internet, tenminste. Wel in hun eigen papieren krant, maar de waarde van publicatie in een krant is gebaseerd op een kunstmatig gecreëerde schaarste. Wat is de werkelijke waarde van de publicatie van mijn foto in de Volkskrant van morgen als de hele wereld ‘m vandaag al op internet kan zien? Het is een hele eer, maar op de keper beschouwd niet meer dan een aardigheidje achteraf.

Natuurlijk is het een goed idee om te proberen nieuwe vormen van journalistiek te creëren op basis van user generated content. Maar een beter uitgangspunt voor een dergelijk initiatief zou wellicht zijn: iedereen die een verhaal of foto wil insturen, heeft al de mogelijkheden dat te doen. Op Hyves, Twitter, Flickr, een weblog, ga zo maar door – en de mogelijkheden nemen alleen maar toe.

Die ontwikkeling is niet te stoppen. Het is niet mogelijk de beste, nieuwswaardige content binnen te harken met geldprijzen als belofte (zelfs al was het winstgevend). Mensen publiceren hun eigen verhalen onder hun eigen voorwaarden in omgevingen waar ze er zelf maximale zeggenschap over hebben. Of ze doen het in communities (groepsweblogs, discussiefora) met een duidelijk afgebakende doelgroep. Maar omdat vrijwel iederéén de toevallige getuige van een nieuwsgebeurtenis kan zijn (én iedereen geïnteresseerd is in het laatste nieuws), is het moeilijk om daar een solide gemeenschap omheen te bouwen.

Maar hoe kan het dan wel?

Met bovenstaande uitgangspunten kan een nieuwsorganisatie die het laatste nieuws wil vinden en presenteren wel degelijk aan de slag. Met notificatiesystemen als de track-functie van Twitter (neem een account en stuur de tweets ‘track #aanslag’ en ‘track #ongeluk en je krijgt alle tweets binnen die deze woorden bevatten) kun je snel op de hoogte geraken van nieuws. Met Google Blogsearch zoek je realtime naar welke weblog of nieuwssite al over het onderwerp bericht. Je zoekt de Flickr-foto’s erbij door te checken welke tags worden gebruikt voor deze gebeurtenis.

Vervolgens kun je naar dat nieuws linken. Je kunt een liveblogging-tool gebruiken en zelf Twitteren voor razendsnelle updates. Je kunt naar Tweets linken (en zoals het een goede reporter betaamt, de Twitteraar in kwestie proberen te bellen ofzo), Flickr-foto’s weergeven, YouTube-video’s embedden. Je moet goed kunnen zoeken en goed kunnen netwerken. Je moet beseffen dat in de toekomst ongelukken, bomaanslagen en aardbevingen als eerste via sociale media binnen zullen komen; wie in de chaos die volgt orde weet te scheppen in de uren na een ramp weet alle eyeballs op zich gericht. Vooraf proberen de gebruikers ervan in dienst te nemen met perskaarten en telefoons is een onhaalbare kaart; zelf deelnemen aan deze media, ze volgen, doorzoeken en tracken zodat je ze kunt gebruiken, is een beter idee.

Ik lees echter op Skoeps.nl, als laatste ‘Skoep-tip’:

Je kunt voortaan je foto’s en filmpjes sturen naar de landelijke krant DAG. Je maakt dan dagelijks kans op een plekje in de krant.

Tja.

Update: dit artikel is ook geplaatst op De Nieuwe Reporter.

Stem of voeg toe aan :