Gedachten over de netwerkrevolutie en gradaties van betrokkenheid

Malcolm Gladwell serveerde sociale media af: met Twitteren in je pyama verander je de wereld niet – daarvoor is echte betrokkenheid en inzet nodig, stelde hij zo’n beetje; boe weak ties, hoera strong ties. De kritiek op zijn artikel luidde, schrijft ook Ernst-Jan Pfauth: zwakke schakels zijn ook heus belangrijk, kijk maar naar de mobiliserende kracht van Twitter.

Het belangrijkste punt wordt gemist. Sociale media zijn onderdeel van een infrastructuur die bij uitstek *gradaties* van betrokkenheid mogelijk maakt. En die mobiliteit tussen die gradaties faciliteert.

Het is de kwaliteitsdiscussie over blogs (iedereen schrijft over zijn kat) en relevantiediscussie over Twitter (iedereen schrijft wat-ie gegeten heeft) all over again.

Mensen waren niet gewend aan overvloed, omdat ze er niet aan konden worden blootgesteld; schaarse kwaliteit moest door anderen achter gesloten deuren worden geproduceerd. Dat geldt niet alleen voor kwaliteitsjournalistiek, maar ook voor gemobiliseerde maatschappelijke betrokkenheid in de vorm van politieke partijen, goede doelen en protestorganisaties.

In de netwerksamenleving wordt een ander organisatiemodel geïntroduceerd, waarin complexiteit in het openbaar moet worden gecreëerd. Dat is even schrikken. Want 99% van het internet bestaat uit poep. Maar wat voor jou poep is, is een voedzame maaltijd voor een ander. (Dan nog blijft er gewoon veel poep.)

Maar Google vindt alleen die ene relevante website omdat-ie kan bepalen dat ontelbare andere websites dat níet zijn. Op Reddit.com staan de beste links van de dag, omdat zoveel andere mensen middelmatige of saaie links hebben gedeeld.

Wie de dynamische structuren die recht doen aan gradaties van kwaliteit miskent, ziet ontelbare stomme websites, in plaats van de juiste te vinden met een zoekmachine. Ziet kattenblogs, maar niet de léuke kattenblogs – of een blog die precies past bij zijn interessen (zoals netwerkrevolutie.nl bij de mijne). Hoort onbekenden vertellen over wat ze gegeten hebben, maar mist de op Facebook gekiekte verjaardagstaart van zijn nichtje. En die ziet mensen Twitteren over Iran, zonder in te zien dat dit een uiting is van betrokkenheid bij de situatie in een ander land, die enerzijds op zijn merites kan worden beoordeeld, maar anderzijds kan uitgroeien tot iets nog waardevollers.

De denkfout is begrijpelijk, want gegrond in een onvoldoende ontwikkeld begrip van waardecreatie in de netwerksamenleving. Daar hebben ook organisaties moeite mee (zie Alper over lidmaatschappen in de tijd van de netwerkrevolutie.)

In de kern is het echter niet ingewikkeld. Journalistieke organisaties, overheden, NGO’s, politieke partijen maar ook commerciële bedrijven zouden kunnen beginnen te proberen gradaties van betrokkenheid te faciliteren. Want wezenskenmerk van de netwerksamenleving is dat we niet langer zomaar exclusieve loyaliteiten aangaan. We worden niet zomaar levenslang abonnee, donateur, lid, werknemer of klant. Omdat we de keuze hebben – naast ons geld zijn vooral onze aandacht en onze betrokkenheid de meest schaarse goederen geworden.

Dus: bied laagdrempelige en relatief vrijblijvende manieren om aan te haken, mee te denken en steun te leveren. Maar ga vervolgens niet klagen dat mensen alleen maar hun avatar groen kleuren, nieuws gratis consumeren en muziek downloaden. Probeer de betrokkenheid op te schalen. Gebruik sociale media als communicatie-instrumenten maar ook als infrastructuur die gradaties van betrokkenheid mogelijk maakt, met oplopende intensiteit. Koppel intensievere betrokkenheid aan actieve deelname en medezeggenschap.

Want als we alleen kunnen Twitteren maar vervolgens direct worden geacht contributie te betalen en te komen opdagen voor ouderwetse demonstraties, dan mis je een paar stappen – en krijgt die Gladwell alsnog gelijk.

(P.S.: en oh ja, hiermee gaan we ons dus met Johnny Wonder ook bezighouden. Raak betrokken op Twitter, Facebook, of met de nieuwsbrief)
P.S.2: en steun Bits of Freedom, dat vandaag 1000 donateurs wil werven (en uitstekend gradaties van betrokkenheid mogelijk maakt!), HIER.

Trackbacks

  1. [...] Gedachten over de netwerkrevolutie en gradaties van betrokkenheid | Jaap Stronks Malcolm Gladwell serveerde sociale media af: met Twitteren in je pyama verander je de wereld niet – daarvoor is echte betrokkenheid en inzet nodig, stelde hij zo’n beetje; boe weak ties, hoera strong ties. De kritiek op zijn artikel luidde, schrijft ook Ernst-Jan Pfauth: zwakke schakels zijn ook heus belangrijk, kijk maar naar de mobiliserende kracht van Twitter. [...]